Wat te doen in Yazd, Iran

Korte feiten: Een van de prachtigste voorbeelden van Iraanse keramiek- en tegelkunst, waar de kleur blauw overheerst op de muren. 900 vierkante meter aan tegels bedekt het gebouw en de toegangspoort is met 24 meter de hoogste islamitische poort van Iran.

Hoogtepunten: In het ochtendlicht beginnen de blauwe tegels bijna te gloeien en in de namiddagzon komen de minutieuze details van de arabeskpatronen op de gevels tevoorschijn. Staande onder de enorme bakstenen koepel van het gebouw wordt de bezoeker getrakteerd op de indrukwekkende akoestische ervaring van de 11e-eeuwse Seltsjoekenarchitectuur.

Korte feiten: Het 19e-eeuwse sjiitische monument is te herkennen aan een enkele enorme muur met regelmatige uitsparingen, die drie verdiepingen hoog reikt. De bijbehorende bazaar slingert 400 meter lang en de lokale bevolking kent het plein vooral als plek voor de dagelijkse boodschappen en theegesprekken.

Hoogtepunten: De 567 regelmatige nissen van de gevel baden 's avonds in oranje licht, alsof er een enorme, verlichte honingraat uit de rand van de woestijn oprijst. De eenzame waterreservoir in het midden van het plein is ook in de vergetelheid geraakt, hoewel de voorbijgangers hier op hete zomers hun watermeloenen koelden met een emmer uit de diepte.

Korte feiten: De 33 meter hoge toren is een van de hoogste windtorens in Iran, die met natuurlijke ventilatie de binnenruimtes koelt. De tuin werd in de 18e eeuw aangelegd door Mohammad Taqi Khan, die ook een enorm ondergronds waterleidingsysteem creëerde voor de watervoorziening van de stad.

Hoogtepunten: In de achthoekige paviljoen midden in de bagh (Perzische tuin) zijn de muren bedekt met minutieus bewerkte spiegelmozaïeken die het zonlicht honderdvoudig door de zalen verspreiden. Door het 65 meter lange ondergrondse gangenstelsel stroomt zelfs tijdens de hittegolf 15 tot 20 graden Celsius koelere lucht via de windtoren omhoog naar het paviljoen.

Korte feiten: De vlam die hier brandt, zou al meer dan 1500 jaar niet zijn gedoofd en is een van de oudste continu brandende vuren ter wereld. Het heilige vuur dat in de tempel wordt bewaard, is uit negen verschillende bronnen verzameld voordat het begin 20e eeuw hierheen werd gebracht.

Hoogtepunten: In het midden van de gevel staat een enorm, in steen gehouwen Faravahar-symbool dat de bezoekers gadeslaat, een van de oudste symbolen van het zoroastrische geloof. Het licht dat door het glas-in-loodraam van de tempel naar binnen valt, danst zo door de binnenruimte dat de oude vlam een bijna bovennatuurlijke gloed krijgt.

Korte feiten: Volgens de zoroastrische dodencultus werden de lichamen op deze hoogte aan de gieren blootgesteld. Bij de in de 6e eeuw gebouwde torens worden nu geen ceremonies meer gehouden, maar de geest van de plek is nog steeds even sterk.

Hoogtepunten: Binnen in de torens is niets engs en zijn er geen indrukwekkende bouwkundige elementen. Wat je op de heuveltop kunt voelen, is de totale stilte en de 2500 jaar oude wijsheid dat de dood niet het einde van het leven is, maar de terugkeer naar de natuur.

Korte feiten: Perzische ingenieurs bouwden eeuwen geleden een ondergronds kanaalsysteem dat zelfs in de woestijnhitte water transporteerde. Sommige van de in het museum getoonde qanats waren wel 70 kilometer lang en het water kwam nooit in contact met het oppervlak.

Hoogtepunten: Je kunt langs een 300 jaar oude qanat naar beneden lopen, waar je tussen de stenen muren het kabbelende water hoort. Een van de meest bijzondere stukken in de tentoonstelling is een 2000 jaar oude kleibuis, die nog door de oude Perzen werd gebruikt voor waterleiding.

Korte feiten: De 9e-eeuwse structuur is eigenlijk nooit een gevangenis geweest, maar een enorme cisterne en rustplaats in het oude Perzië. De naam komt voort uit de lokale legende dat Alexander de Grote hier rebellerende edelen gevangen hield.

Hoogtepunten: Van binnen onthult zich een enorme, donkere koepelhal waar de muren van de 8 meter diepe cisterne worden getekend door licht dat van bovenaf naar binnen valt. De volmaakte stilte en de 12 graden koelere lucht geven het gevoel alsof je terug bent gestapt naar een andere eeuw.

Korte feiten: Het 19e-eeuwse handelspaleis pronkt met handgesneden balken en gekleurde glas-in-loodramen. Het bassin in het midden van de binnenplaats creëert een koel microklimaat zoals in Perzische tuinen, midden in de woestijnhitte.

Hoogtepunten: De binnenmuren van het huis zijn bedekt met 47 verschillende geometrische patronen, die met de hand zijn uitgesneden uit gipsstucwerk met de consistentie van slagroom. In het plafond van een van de kamers bevindt zich een 200 jaar oude houten cirkelcompositie met geheime symbolen, die alleen te ontdekken is bij een bepaalde hoek van het zuidelijke zonlicht.

Korte feiten: Een al meer dan 400 jaar continu in gebruik zijnd badhuiscomplex waar je een indrukwekkend voorbeeld van Perzische architectuur kunt bewonderen. Onder de enorme, met kleurrijke mozaïeken en spiegeldecoraties bedekte koepels vind je niet alleen een badhuis, maar ook een bazaar waar je handgemaakte producten kunt kopen.

Hoogtepunten: Door honderden kleine openingen aan de binnenzijde van de koepel dringt het zonlicht naar binnen, waardoor zelfs overdag een sterrenhemel boven de baden wordt getoverd. Onder het 12 meter hoge plafond van gekleurde glasmozaïeken staand vergeet je bijna dat je je in een ondergronds bouwwerk bevindt.